technische-infrastructuur:os-installatie [TulpenCraft Wiki]

Deze pagina is alleen-lezen. Je kan de broncode bekijken maar niet veranderen. Neem contact op met de beheerder als je denkt dat dit niet klopt.
# OS-installatie

Deze pagina beschrijft de standaardprocedure voor het installeren en voorbereiden van het besturingssysteem voor Tulpencraft-servers.

Voor Tulpencraft wordt **Rocky Linux 10** gebruikt als basis. De installatie wordt uitgevoerd als een minimale serverinstallatie, waarna alleen de benodigde software en diensten worden toegevoegd.

---

## 🖥️ Installatieomgeving

Tulpencraft-servers draaien als virtuele machines binnen **Proxmox VE**.

De algemene structuur is:

```text
Proxmox VE
    │
    └── VM
         │
         └── Rocky Linux 10
              │
              └── Tulpencraft-dienst
```

Voorbeelden van servers:

| Server           | Functie                                 | OS             |
| ---------------- | --------------------------------------- | -------------- |
| `mc-proxy001`    | Velocity Proxy / Lobby / infrastructuur | Rocky Linux 10 |
| `mc-survival001` | Survival                                | Rocky Linux 10 |
| `mc-events001`   | Events                                  | Rocky Linux 10 |
| `mc-skyblock001` | Toekomstige SkyBlock-server             | Rocky Linux 10 |

De exacte CPU-, RAM- en opslagtoewijzing wordt per VM bepaald.

---

# 1. Rocky Linux ISO

Gebruik voor nieuwe installaties de actuele **Rocky Linux 10 Minimal ISO**.

De ISO wordt in Proxmox als installatie-medium aan de betreffende VM gekoppeld.

Na installatie controleren we de versie met:

```bash
cat /etc/rocky-release
```

Bijvoorbeeld:

```text
Rocky Linux release 10.2 (Red Quartz)
```

---

# 2. VM aanmaken

Maak in Proxmox een nieuwe VM aan.

Gebruik de Tulpencraft-hostnameconventie:

```text
mc-<functie><nummer>
```

Voorbeelden:

```text
mc-proxy001
mc-survival001
mc-events001
mc-skyblock001
```

De VM krijgt de benodigde:

* CPU;
* RAM;
* opslag;
* netwerkinterface;
* bootdisk.

De resources worden afgestemd op de functie en verwachte belasting van de server.

---

# 3. Rocky Linux installeren

Start de VM vanaf de Rocky Linux 10 ISO.

Kies tijdens de installatie voor een minimale serverinstallatie.

Er wordt **geen grafische desktopomgeving** geïnstalleerd.

Tulpencraft-servers zijn headless servers en worden beheerd via:

* SSH;
* Proxmox console;
* command line;
* systemd.

---

# 4. Taal en toetsenbord

Gebruik bij voorkeur:

```text
Language:
English (United States)
```

en een passend toetsenbord voor de beheeromgeving.

Een Engelstalige serveromgeving voorkomt dat systeemmeldingen, logs en command-output onnodig worden vertaald.

---

# 5. Tijdzone

Gebruik:

```text
Europe/Amsterdam
```

Controleer na installatie:

```bash
timedatectl
```

De systeemtijd moet automatisch worden gesynchroniseerd.

Controleer indien nodig:

```bash
chronyc tracking
```

Correcte tijdsynchronisatie is belangrijk voor:

* logging;
* monitoring;
* certificaten;
* authenticatie;
* backups;
* troubleshooting.

---

# 6. Software Selection

Gebruik:

```text
Base Environment:
Minimal Install
```

Installeer geen GUI of desktopomgeving.

De server moet zo minimaal mogelijk blijven. Extra software wordt alleen geïnstalleerd wanneer deze daadwerkelijk nodig is.

---

# 7. Storage

Gebruik de virtuele disk die vanuit Proxmox aan de VM wordt gekoppeld.

De benodigde opslagcapaciteit wordt bepaald door het type server.

Voor Minecraft-servers moet rekening worden gehouden met:

* serverbestanden;
* werelddata;
* plugins;
* logs;
* backups;
* toekomstige groei.

Vooral Survival-servers kunnen aanzienlijk groeien door werelddata.

Controleer de beschikbare opslag met:

```bash
df -h
```

---

# 8. Hostname

De hostname wordt ingesteld volgens de Tulpencraft-naamgeving.

Bijvoorbeeld:

```text
mc-proxy001
```

Controleer:

```bash
hostnamectl
```

De hostname moet overeenkomen met de VM-naam in Proxmox.

---

# 9. Netwerk

Controleer na installatie de netwerkconfiguratie:

```bash
ip addr
```

en:

```bash
ip route
```

Test vervolgens de verbinding met de gateway:

```bash
ping -c 4 <gateway>
```

Test internetconnectiviteit:

```bash
ping -c 4 1.1.1.1
```

Controleer DNS:

```bash
ping -c 4 google.com
```

De netwerkconfiguratie moet correct functioneren voordat de server verder wordt ingericht.

---

# 10. Rocky Linux repositories

Een standaard Tulpencraft-installatie gebruikt de normale Rocky Linux repositories.

Controleer:

```bash
sudo dnf repolist
```

De basisinstallatie hoort minimaal deze repositories te hebben:

```text
baseos
appstream
extras
```

Bijvoorbeeld:

```text
repo id      repo name
baseos       Rocky Linux 10 - BaseOS
appstream    Rocky Linux 10 - AppStream
extras       Rocky Linux 10 - Extras
```

De overige Rocky Linux repositories worden niet standaard ingeschakeld.

Repositories zoals `CRB`, `Devel`, `RT`, `SAP` en andere gespecialiseerde repositories worden alleen ingeschakeld wanneer een specifieke toepassing dit vereist.

---

# 11. Administratieve gebruiker

Gebruik voor dagelijks beheer een normaal gebruikersaccount met `sudo`-rechten.

Controleer of de gebruiker lid is van de `wheel`-groep:

```bash
id <USERNAME>
```

Indien nodig:

```bash
sudo usermod -aG wheel <USERNAME>
```

Daarna kan verhoogde toegang worden verkregen met:

```bash
sudo -i
```

Root wordt niet gebruikt voor dagelijks beheer.

---

# 12. Eerste systeemupdate

Voer na de installatie direct een volledige update uit:

```bash
sudo dnf upgrade -y
```

Controleer vervolgens:

```bash
sudo dnf check-update
```

Wanneer een kernelupdate is geïnstalleerd, reboot de server:

```bash
sudo reboot
```

Controleer na de reboot:

```bash
uname -r
```

en:

```bash
cat /etc/rocky-release
```

---

# 13. Basissoftware

Installeer de algemene hulpmiddelen die voor Tulpencraft-beheer nodig zijn:

```bash
sudo dnf install -y \
  vim \
  nano \
  wget \
  curl \
  tar \
  unzip \
  zip \
  git \
  tmux \
  htop \
  rsync \
  bash-completion
```

### Belangrijk

Bij gebruik van meerdere regels moet de `\` **aan het einde van iedere regel** staan.

Correct:

```bash
sudo dnf install -y \
  vim \
  nano \
  wget \
  curl
```

Niet:

```bash
sudo dnf install -y \ vim \ nano \ wget
```

De tweede vorm wordt door Bash anders geïnterpreteerd en kan ertoe leiden dat `dnf` geen pakket met de betreffende naam kan vinden.

Niet iedere Tulpencraft-server hoeft uiteindelijk alle bovenstaande hulpmiddelen te bevatten. De server moet zo minimaal mogelijk blijven.

---

# 14. SSH

SSH wordt gebruikt voor het beheer van Tulpencraft-servers.

Controleer:

```bash
sudo systemctl status sshd
```

SSH moet automatisch starten:

```bash
sudo systemctl enable sshd
```

De beveiliging van SSH wordt beschreven op:

```text
[[technische-infrastructuur:server-hardening|Server hardening]]
```

Daar worden onder andere behandeld:

* SSH keys;
* wachtwoordauthenticatie;
* root login;
* toegestane gebruikers;
* SSH-configuratie.

---

# 15. Firewall

Tulpencraft-servers gebruiken `firewalld` als host-based firewall.

Controleer:

```bash
sudo systemctl status firewalld
```

Indien noodzakelijk:

```bash
sudo systemctl enable --now firewalld
```

De specifieke firewallregels worden beschreven op:

```text
[[technische-infrastructuur:firewall|Firewall]]
```

---

# 16. SELinux

SELinux blijft ingeschakeld.

Controleer:

```bash
getenforce
```

De gewenste status is:

```text
Enforcing
```

SELinux wordt niet uitgeschakeld om applicatieproblemen eenvoudig op te lossen.

Wanneer een applicatie niet correct functioneert met SELinux ingeschakeld, wordt onderzocht welke policy of context noodzakelijk is.

Zie:

```text
[[technische-infrastructuur:selinux|SELinux]]
```

---

# 17. Tijd en NTP

Controleer:

```bash
timedatectl
```

Controleer daarnaast:

```bash
chronyc tracking
```

De systeemklok moet correct gesynchroniseerd zijn.

De gewenste tijdzone is:

```text
Europe/Amsterdam
```

---

# 18. Basiscontrole

Na de OS-installatie worden minimaal de volgende controles uitgevoerd.

### Besturingssysteem

```bash
cat /etc/rocky-release
```

### Kernel

```bash
uname -r
```

### Hostname

```bash
hostnamectl
```

### Netwerk

```bash
ip addr
ip route
```

### Tijd

```bash
timedatectl
```

### SELinux

```bash
getenforce
```

### Firewall

```bash
sudo firewall-cmd --state
```

### Opslag

```bash
df -h
```

### Geheugen

```bash
free -h
```

### Gefaalde services

```bash
sudo systemctl --failed
```

Wanneer alle controles correct zijn, kan de server verder worden ingericht.

---

# 19. Server-specifieke installatie

Een kale Rocky Linux-installatie is nog geen Tulpencraft-server.

Na de OS-installatie wordt de VM ingericht voor zijn specifieke functie.

Bijvoorbeeld:

```text
Rocky Linux 10
      │
      ├── Updates
      ├── Basissoftware
      ├── SSH
      ├── Firewall
      ├── SELinux
      ├── NTP
      ├── Monitoring
      │
      └── Server-specifieke software
              │
              ├── Velocity
              ├── Paper
              ├── Java
              ├── Database
              └── overige diensten
```

Zie ook:

* [[technische-infrastructuur:rocky-linux-10|Rocky Linux 10]]
* [[technische-infrastructuur:server-hardening|Server hardening]]
* [[technische-infrastructuur:java|Java]]
* [[technische-infrastructuur:firewall|Firewall]]
* [[technische-infrastructuur:selinux|SELinux]]
* [[technische-infrastructuur:systemd|systemd]]
* [[technische-infrastructuur:monitoring|Monitoring & logging]]
* [[technische-infrastructuur:storage|Storage]]
* [[technische-infrastructuur:backups|Backups]]

---

# 📋 Installatiechecklist

* [ ] VM aangemaakt in Proxmox
* [ ] Correcte hostname ingesteld
* [ ] Rocky Linux 10 Minimal geïnstalleerd
* [ ] `Europe/Amsterdam` ingesteld
* [ ] NTP gecontroleerd
* [ ] Administratieve gebruiker aangemaakt
* [ ] Gebruiker toegevoegd aan `wheel`
* [ ] Systeem bijgewerkt
* [ ] Server opnieuw opgestart indien nodig
* [ ] Netwerk gecontroleerd
* [ ] DNS gecontroleerd
* [ ] SSH gecontroleerd
* [ ] `firewalld` gecontroleerd
* [ ] SELinux staat op `Enforcing`
* [ ] Geen gefaalde systemd-services
* [ ] Opslag gecontroleerd
* [ ] RAM gecontroleerd
* [ ] Server-specifieke configuratie uitgevoerd

---

## 🌷 Installatiestandaard

| Onderdeel     | Standaard                   |
| ------------- | --------------------------- |
| OS            | Rocky Linux 10              |
| Installatie   | Minimal Install             |
| Virtualisatie | Proxmox VE                  |
| Beheer        | SSH + sudo                  |
| Firewall      | firewalld                   |
| Security      | SELinux Enforcing           |
| Tijdzone      | Europe/Amsterdam            |
| Tijdsync      | chrony / NTP                |
| Repository    | BaseOS + AppStream + Extras |
| GUI           | Niet geïnstalleerd          |

> **Status:** Actieve Tulpencraft-standaard
> **Laatst bijgewerkt:** augustus 2026